Manastir Podostrog sagradjen je na dva kilometra od Budve, na ivici polja, na zemljštu koje je toliko povišeno iznad polja da se iz manastira može vidjeti čitav budvanski zaliv. Poznat je kao jedno od omiljenih Njegoševih boravišta. Starija crkvica, s freskama, potice iz XVI ili XVII v. Našla se uključena u prostor dvospratne gradjevine koja je služila za stanovanje. U prizemnom dijelu ove gradjevine bio je smješten ekonomski dio, a na spratu prostorije za stanovanje, s velikom terasom prema moru, za koju se kaže da je izgradjena po Njegoševom nalogu. Manastir je zaštićen odbrambenim zidom i kulom. Od ove cjeline je odvojena veća crkva koju su, sredinom XVII v., sagradili dvojica crnogorskih vladika, Sava i Vasilije.

Najpoznatiji i najviše pominjan manastir u istoriji Paštrovica, Praskvica, nalazi se iznad miločerske plaže, poviše modernog magistralnog puta. Cine ga uža manastirska cjelina, velika crkva posvecena Sv. Nikoli i konak, i mala crkva Sv. Trojice, koja se nalazi na kratkom odstojanju od manastira. Danas glavno obilježje manastiru daje velika crkva, podignuta 1847. Prostrana jednobrodna gradjevina, s polukružnom apsidom na istočnoj strani, ima na sredini osmostranu kupolu, koju nosi konstrukcija od rebrastih svodova. Na fasadama se, takodje, vide gotski detalji. Ova crkva je podugnuta na ostacima zadužbine Balše III, vladara Zete, 1413. godine. Unutra se vide ostaci sjevernog zida Balšine crkve, i to od oltarske apside da priprate. Na njima je sagradjen sjeverni zid nove crkve. Graditelji Balšine crkve ugledali su se na srpsku arhitekturu XIII v. Konak je srazmjerno velika gradjevina, na kojoj se vide najmanje dve faze, Starija, po predanju, potiče iz Balašinog vremena.
Mala crkva posvećena Sv. Trojici, jednostavna je jednobrodna gradjevina s polukružnom apsidom na istočnoj strani, zasvodjena poluobličastim svodom. Ne zna joj se vrijeme nastanka. Na zidovima su freske iz XVII v. Pokraj nje je omanja jednospratna gradjevina, u kojoj je radila čuvena škola manastira Praskvice. Skromna biblioteka, koja se i danas ondje nalazi, a koja je nekad kanda bila bogatija, čuvala je uz manastir naraštaje od zaborava i islamizacije vjere, a manastirsko fresko-slikarstvo sjaj porijekla i navike života.

Oveći konak i visok zvonik iza njega daju manastiru u Rezevićima izgled prave manastirske cjeline. Manastir je sagradjen iznad uvale, koja pod nazivom Perazićev Do postaje turistički sve više poznata. Veća crkva, završena 1814. godine, jednobrodna gradjevina s bočnim pjevnicima, svjedoči o vraćanju na tradicionalnu srpsku arhitekturu XIII v., a njena gornja konstrukcija ima elemente gotike, vidljive takodje na zvoniku, dovršenom 1839. Tako je u Reževićima, uz talas obnove, dosla do izraza neogotika. Veliki konak je gradjen u dva maha: mladji, zapadni dio, dovršen 1851.godine, svojim tremom u prizemlju, okrenutim prema crkvi, podsjeća na katoličke klaustre.
Prema predanju manastir je nastao u Srednjem vijeku. Ostaci manje srednjovjekovne crkve, posvećene Svetom Stefanu, ugradjeni su u konak. Srednjovjekovna je, takodje, crkva Svetog Uspenja, jednobrodna, zasvodjena, s polukružnom apsidom na istočnoj strani. I ona je u XIX v. obnovljena i produžena na zapadnoj strani.

Manastir Duljevo je smješten u planini sjeveroistočno od Miločera, na zaravni ispod stjenovitog uzvišenja. Poznat po nizu pisanih izvora iz poznijih vremena, pored toga i po tome što se ovdje zamonašio i Arsenije Čarnojević, podignut je, prema predanju, u vrijeme cara Dušana. Prema istom predanju, bio je metoh Dečana. Otkrića poslije zemljotresa svjedoče da je usmena tradicija, vjerovatno, zasnovana na istinitim podacima. Manastir čine crkva i konak. Crkva ima dva dijela, stariji istočni i noviji, mnogo poznije dodat, da bi se uvećao prostor za vjernike. Sama crkva, iz XIV v., jednobrodna je gradjevina s polukružnom apsidom na istočnoj strani, zasvodjena blago prelomljenim svodom. Osobenog je izgleda malih srednjovjekovnih crkava na budvanskom području.
Stariji konak u Duljevu je zapušten, ima osobenosti starih paštrovskih kuća: kvadratne je osnove, niskih medjuspratnih visina, debelih zidova i malih prozora, koji prema spoljnim stranama imaju oblik i razmjere puškarnica. Novi dio konaka je dvospratna zgrada jednostavne arhitekture, prilagodjena za noviji način života. Služila je za školu.

Manastir Podlastva je sjeverozapadnom rubu budvanske opštine. Ima pažljivo izabran položaj. Sagradjen je na uzvišenju iznad doline koja se pruža od plaže Jaz prema sjevorozapadu. Arheološki nalazi svjedoče da je ovdje postojalo kultno mjesto već u kasnoantičkim vremenima. Postojeća crkva je pravougaona gradjevina, zasvodjena, s polukružnom apsidom i dva para bočnih pilastera, spojenih ojačavajućim lukovima. Sudeći po koncepciji gradjevine crkva je nastalu u Srednjem vjeku. Kasnije je produžena na zapadnoj strani, nižim dodatkom. Zgrada za stanovanje, konak, ima sve potrebne prostorije - trpezariju, odjeljenja za spavanje, ekonomski dio, jednostavne je arhitekture. Položajem, cjelinom graditeljskih slojeva, freskama, umjetničkim predmetima, takodje i svojom burnom istorijom, Podlastva je danas važan spomenik.

Manastir Gradište podignut je na omanjem uzvišenju iznad magistralnog puta prema Baru, na mjestu s kojega se vidi velika plaža Buljarica. Prema današnjem stanju, manastir Gradište je sličan ostalim manastirima na budvanskom području. Najviše se ističe najnovija crkva posvećena Sv. Savi. Sagradjena je kao jednobrodna, zasvodjena gradjevina s polukružnom apsidom na istočnoj strani, ima fasade ozidane u redovima dobro tesanog crvenog i bijelog kamena, pa se može zaključiti da je dijelo istih shvatanja koja su se izrazila u crkvama Sv. Trojice u Budvi i Bogorodičinoj crkvi u Podostrogu. Crkvi u Gradištu nedostaje jedino kupola. Zvonik iznad zapadnog zida ove crkve podignut je 1853. godine, a vjerovatno ni crkva neće biti mnogo starija.
Po predanju Gradište je veoma davno osnovano. Na zemljištu manastira je starija crkva posvećena Sv. Nikoli. Jednobrodna je, zasvodjena gradjevina s polukružnom apsidom. U dva maha je prepravljana. Iznutra su joj zidovi prekriveni freskama s početka XVII v. Užoj manastirskoj skupini pripada velika gradjevina konaka, ciji je prizemni dio služio za ekonomske potrebe, a na spratu su prostorije za stanovanje monaške zajednice. Van manastirskog kruga je mala jednobrodna zasvodjena crkvica, s freskama s početka XVII v.

U posjedu Cetinjskog manastira, pored mnogih drugih dobara, bili su i manastiri Podostrog i Stanjevići. Smješteni u pitomom prisoju iznad Budve, u središtu jos četiri opštine, nekadašnje Donje Zete (Maina, Pobora, Brajića i Grblja), nastanjene pretežno pravoslavnim življem, oni su bili vrlo važno, strategijsko uporište, ne samo vjerskog nego i političkog i nacionalnog značaja.
Crnogorske vladike, posebno one iz kuće Petrovića, bile su svjesne izuzetnog značaja ova dva manastira. U njima su decenijama obavljane sve vladičanske dužnosti, počev od službe Božije, rukopoloženja sveštenika (Dositeja Obradovića, 1764. godine, posvećenje arhimandrita Vladike dalmatinskog Genadija Vasiljevića, Vladike Stevana Ljubobratovića, Vladike Save Petrovića, i drugih), do primjenjivanja jurisdikcije crkve.
Manastir Stanjevići bio je duhovni i politički centar vladike Vasilija Petrovića. Svoj dugi, mada ne mnogo plodni vijek, proživio je u Stanjevićima, gdje je i umro, 1781. godine. No zato je tu proveo znatan dio svog života najveći i najznačajniji crnogorski vladika prije Njegoša, Petar I Petrović. Tu je došlo i do izražaja njegovo pero. pa je najveći broj stranica svog Zakonika iz 1798. godine - poznatog kao Zakonik Petra I - napisao upravo u monaškoj ćeliji, u manastiru Stanjevići.